Archiwa tagu: #nieswędzi

Niefarmakologiczne metody leczenia AZS.

Skóra w tarapatach.

Skoro czytasz ten wpis, to z dużą dozą prawdopodobieństwa jesteś zaniepokojoną mamą lub tatą małego dziecka. Najprawdopodobniej zaobserwowaliście u malucha zmiany skórne oraz nadmierny świąd, który nie daje maluchowi normalne funkcjonować. Jeżeli nie obserwujecie przy tym ustępowania objawów pomimo upływu czasu, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że dziecko cierpi na Atopowe Zapalenie  Skóry zwane potocznie AZS.  

Co dalej?

Niestety AZS to choroba przewlekła. Już na początku chciałbym podkreślić, że na chwilę obecną nie ma złotego środka, który niczym czarodziejska różdżka sprawi, że problem zniknie. Doprecyzowując, zaryzykuję twierdzenie, że to dopiero początek długiej drogi do poprawy jakości życia dziecka i waszej. TAK! TAK, również waszej drodzy rodzice. Na AZS nie choruje się w samotności. Choruje cała rodzina. Musi ona doskonale funkcjonować jeżeli chce skutecznie opanować chorobę. Na co należy nastawić się w pierwszej fazie choroby? Na wiele nieprzyjemnych rzeczy. Niewątpliwie zmienią się wasze nawyki żywieniowe, być może przyjdzie wam rozstać się z domowymi zwierzakami. Portfel uszczupli się po każdej wizycie w drogerii i aptece. To, co wydacie na emolienty i różnego rodzaju maści znacznie odchudzi domowy budżet…

Nie taki diabeł straszny…

Naturalnie natężenie objawów i przebieg choroby są bardzo zróżnicowane. Nie każdy chory będzie wymagał dużych nakładów pracy i poświęcenia ze strony rodziny w łagodzeniu jej objawów. Ja jednak chciałbym skupić się na tych przypadkach, w których choroba ma charakter ciężki i przewlekły, gdzie ogniska zapalne są duże, występują w sposób natarczywy a remisje pojawiają się rzadko. Z pewnością taki przebieg choroby potrafi zdestabilizować życie wszystkich członków rodziny.  Wiem, że to co piszę nie napawa optymizmem jednak przy odrobinie zaangażowania i chęci da się opanować sytuację…

Zacznijmy od początku.

Czym właściwie jest Atopowe Zapalenie Skóry?  Ujmując to najprościej jak się da, jest to stan zapalny skóry. Największy problem z nim związany to intensywny świąd. Badania wskazują, że AZS wywołują czynniki genetyczne, środowiskowe i immunologiczne. Najczęściej jest to ich kombinacja, co utrudnia proces leczenia. AZS charakteryzuje się upośledzeniem funkcjonowania naskórka na skutek uszkodzenia jego struktury oraz  przestawieniem układu immunologicznego chorego w kierunku reakcji alergicznych w sposób wykraczający poza ogólnie przyjętą  normę . Jednak nie chciałbym skupiać się w tym artykule na tym czym jest atopia i AZS. Niewiele to wniesie do poprawy stanu zdrowia chorych. Naturalnie, prawdą jest, że aby skutecznie radzić sobie ze skutkami choroby należy znać jej przyczynę, przebieg i możliwe powikłania. Poświęcę temu zagadnieniu oddzielny rozdział. Tym razem chciałbym się skupić na niefarmakologicznych sposobach leczenia i łagodzenia objawów Atopowego Zapalenia Skóry. Zanim przejdziemy dalej chciałbym wspomnieć jeszcze  o tym kto najczęściej zapada na tą jednostkę chorobową.  Otóż,  statystyki są bardzoniekorzystne dla dzieci. Choroba dotyka aż 5-20% populacji najmłodszych pacjentów. U dorosłych najczęściej przybiera postać astmy i chorób układu oddechowego. Objawy AZS są specyficzne dla różnych przedziałów wiekowych. Główną przyczyną AZS u niemowląt i małych dzieci jest nietolerancja białka mleka krowiego oraz jajka kurzego.

Objawy i leczenie zapalenia.

Najbardziej dokuczliwym objawem AZS jest silny świąd. Nie tylko powoduje dyskomfort ale pogarsza i tak już zły stan skóry chorego. Drapanie powoduje wtórne uszkodzenie naskórka, jego stany zapalne i nadkażenia. W opisach tego zjawiska można spotkać się z pojęciem „błędnego koła”. Leczenie AZS ma na celu ograniczenie świądu i związanych z nim powikłań. Zmiany skórne w AZS, szczególnie u małych dzieci przybierają postać zmian o charakterze rumieniowym, grudkowym i wysiękowym. Skóra staje się sucha, łuszczy się i ulega popękaniu. Powoduje to swędzenie, które nasila się w godzinach nocnych. Zaostrzenia świądu powodują również płacz i stres. Atopowe Zapalenie Skóry rozpoznaje lekarz i on powinien być zaangażowany w proces leczenia.

Niefarmakologiczne metody leczenia.

Wymienione  poniżej metody powinny pozytywnie wpływać na samopoczucie chorych oraz zmniejszać dyskomfort towarzyszący chorobie.  Należy jednak mieć na uwadze fakt, że każdy może odbierać daną metodę w sposób indywidualny . To, co sprawdza się u jednych niekoniecznie przyniesie ulgę dla innych. Jednak całościowe podejście do niefarmakologicznej terapii  w szczególności aktywne poszukiwanie środków dających ukojenie poprawi komfort życia chorych i ich otocznia.

Do podstawowych metod niefarmakologicznych możemy zaliczyć:

Usunięcie znanych nam czynników alergii.

Warto rozważyć usunięcie także tych, które podejrzewamy o szkodliwy wpływ na przebieg choroby (przynajmniej na pewien okres czasu). Zaliczyć do nich możemy eliminację zwierząt domowych, roztoczy, kurzu. Zaleca się wprowadzenie diety eliminacyjnej i obserwację reakcji organizmu dziecka na kolejne grupy pokarmów. Wprowadzenie do użytku hipoalergicznych kosmetyków jest również dobrym pomysłem. Powiązanie zmian skórnych z danym alergenem może znacząco wpłynąć na poprawę stanu zdrowia naszego atopika. Dieta jest niezwykle ważnym aspektem choroby dlatego należy poświecić jej szczególnie dużo uwagi.

Emolienty i jeszcze raz emolienty!

Służą naprawie płaszcza lipidowego. Ich używanie w pewnym stopniu przejmuje funkcje skóry odpowiedzialne za zatrzymywanie wody. Ich regularne stosowanie poprawia nawilżenie skóry i utrzymuje wodę w jej głębszych warstwach. Należy używać ich często i regularnie. Błędem jest czekanie, aż stan skóry ulegnie pogorszeniu. Należy działać prewencyjnie by nie doprowadzić do zaostrzeń. Część emolientów może powodować pieczenie. Należy obserwować reakcje dziecka i stosować te, które dają najlepsze rezultaty oraz nie wywołują dyskomfortu. W trakcie ich używania, nie próbujmy oszczędzać na ilości. Wsmarowujmy solidne dawki w sposób systematyczny. Pamiętajmy, że małe dzieci są niezwykle ruchliwe i aktywne. Z całą pewnością, część emolientów zostanie wytarta o ubrania i meble, sporo zostanie zdrapane a tylko część spełni swoją funkcję. Oszczędzaniu mówimy stanowcze NIE.

Mycie.

Nie powinno być długie. Preferowany jest prysznic i letnia woda. Kąpiele wysuszają skórę, a te nazbyt ciepłe nasilają świąd. Do mycia należy używać kosmetyków przeznaczonych dla chorych na AZS. Warto zadbać o to, by stosowane kosmetyki utrzymywały odpowiednie pH. Dzieci po wyjęciu z wody otulamy ręcznikiem. Nie pocieramy nim skóry. Dziecko może, o ile w domu jest ciepło “doschnąć” po okryciu ręcznikiem. Często wystarczy to, by odprowadzić nadmiar wody.

Paznokcie

U małych dzieci i niemowląt należy przycinać je systematycznie i krótko. Drapanie krótkimi paznokciami powoduje mniej uszkodzeń i powikłań. Brzmi jak banał, ale jest często pomijane. Fatalny stan skóry w postaci strupów, krwawień, pęknięć, przeczosów wywołane jest przez nieodpowiednią długość paznokci. W związku z tym nie warto się lenić i zadbać o ich idealny stan.

Aktywność fizyczna.

Jest ważnym aspektem leczenia. Może powodować przegrzewanie, jednak zachowanie dobrej kondycji powinno wpłynąć korzystnie na przebieg choroby. Nie powinno się unikać  basenu i gier zespołowych. Dzieci w trakcie ruchu i gier zespołowych są stymulowane przez dodatkowe bodźce, które są nadrzędne względem uczucia swędzenia. Przekłada się to na ich lepsze samopoczucie oraz lepszy sen. Dodatkowy wyrzut endorfin w trakcie ruchu również ma pozytywny wpływ na samopoczucie.

Odzież.

Powinna być lekka i przewiewna. Barwniki mogą być jednym z alergenów. Preferowane są zatem kolory białe i jasne. Dobre rezultaty przynosi zakładanie bielizny i odzieży z jedwabiu naturalnego. Jedwab jest tkaniną, która łatwo przepuszcza powietrze i jest niezwykle delikatna. Zmniejsza podrażnienia skóry i łagodzi objawy stanów zapalnych. Jedwab przejawia także działanie antybakteryjne. Po zakupie ubrań zaleca się obcinanie metek. Dla dzieci z AZS są one przyczyną podrażnień i dyskomfortu. Ten punk jest niezwykle ważny!!!. Zapomnijmy o sztucznych materiałach czy sweterkach z wełny.  Dopuszczalna jest bawełna dobrej jakości. Źle dobrana odzież, może być przyczyną cierpienia a tym samym złego samopoczucia dziecka.

Mokre opatrunki.

Medycynie znane są od dawna. Jednak przy łagodzeniu ciężkich objawów AZS stanowią stosunkowo nową metodę. Wykazują wysoką skuteczność w redukcji świądu. Przyspieszają proces gojenia i regeneracji skóry. Metoda mokrego opatrunku polega na nakładaniu na skórę pokrytą warstwą emolientu wilgotnego opatrunku. Używa się do tego najczęściej bandaży. Praktyczniejsze są jednak gotowe opatrunki w formie rękawa. Sposób ten, chociaż skuteczny nie powinien trwać dłużej niż kilka dni. Mokre środowisko sprzyja rozwojowi grzybów i bakterii. Dzieci różnie reagują na mokrą odzież. Zakładanie opatrunków może być niezwykle trudne. Wymaga wprawy i ogromnej cierpliwości. Mimo to warto próbować ponieważ efekty są praktycznie natychmiastowe. Należy uzbroić się jednak w cierpliwość i nie stosować jakiejkolwiek agresji wobec dziecka, które opiera się temu zabiegowi. Jest nieprzyjemny i należy dołożyć starań aby dyskomfort dziecka załagodzić do minimum.

Chłód.

Dobrze mieć w lodówce kilka chłodnych kamieni o równej i gładkiej strukturze. Wolno się nagrzewają, co jest ważnym aspektem przy ich stosowaniu. Przykładanie chłodnych kamieni do swędzących miejsc hamuje swędzenie. Czasami wystarczy to, do odwrócenia uwagi dziecka na tyle, by przestało się drapać. Jest to metoda doraźna, która często pozwala przerwać błędne koło drapanie-swędzenie-drapanie.

Psycholog.

Wsparcie psychologiczne jest jak najbardziej zalecane i wskazane. Każdy inaczej reaguje na przebieg choroby. Niektórzy mogą być nią wyczerpani psychicznie i fizycznie. Odpowiednio prowadzona terapia poprawia samopoczucie i umożliwia funkcjonowanie w społeczeństwie.

Karmienie piersią.

Zaleca się wydłużyć okres laktacji u tych mam, których dzieci chorują na AZS. Warto jednak pamiętać o tym, że mleko matki może być również alergenem. Proces jedzenia, jest nadrzędny w stosunku do uczucia swędzenia. W związku z tym podczas posiłku dziecko “dostaje” chwilę wytchnienia. Często ułatwia ona zaśnięcie i umożliwia wyciszenie się malucha. Karmienie piersią daje dziecku poczucie bezpieczeństwa i komfortu.

Telefony, tablety, komputery.

Nie polecam ich małym dzieci poza pewnymi wyjątkami.  Są nim dzieci z aktywnym zaostrzeniem AZS. Jeżeli jest szansa, że z pomocą bajki czy gry na telefonie przerwiemy intensywne drapanie się dziecka, to raz na jakiś czas nie bójmy się dać dziecku telefonu. Bądźmy jednak bardzo ostrożni. Dzieci są niezwykle sprytne i mogą próbować drapaniem wymuszać na nas dostęp do multimediów. Myślę, że zdrowy rozsądek będzie tu najlepszym doradcą.

Atopowe Zapalenie Skóry jest chorobą przewlekłą i trudną w leczeniu. Jednak niefarmakologiczne metody nie są obciążone skutkami powikłań. Zaleca się ich stosowanie we wszystkich postaciach AZS. Jeżeli jednak zachodzi potrzeba leczenia farmakologicznego nie należy się wahać. W ciężkich stanach AZS korzyści płynące z działania leków przewyższają ryzyko ewentualnych powikłań.  W kolejnym wpisie omówimy metody farmakologiczne, ich wady i zalety oraz skuteczność.

Na koniec. Celem do jakiego wspólnie dążymy niech będzie zdjęcie poniżej. Kiedy będzie naprawdę ciężko zerknij na nie a z pewnością nabierzesz wiary w siebie i powodzenie swoich działań.

WAŻNE. Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania.