Archiwa tagu: #atopowezapalenieskóry

Farmakologiczne metody leczenia Atopowego Zapalenia Skóry.

AZS to choroba przewlekła. Jej proces leczenia jest trudny i długotrwały. Mimo ogromnego rozwoju  medycyny nadal stanowi wyzwanie terapeutyczne dla ekspertów. Uciążliwe objawy, które jej towarzyszą znacząco pogarszają jakość życia osób nią dotkniętych. Złość, bezsilność, rozdrażnienie, trudności w koncentracji czy zaburzenia snu wywołane silnym świądem, to zaledwie krótki opis tego co czują pacjenci z umiarkowaną i ciężką postacią choroby. Co robić w takiej sytuacji?

Światełko w tunelu – FARMAKOLOGIA

Intensyfikacji terapii AZS opartej o farmację nie powinno się odwlekać. Jeżeli stan choroby znacząco obniża jakość życia, to w oparciu o zalecenia lekarza i pod jego nadzorem warto sięgnąć po leki. O farmakoterapii  w AZS narosło wiele mitów. Ma ona  raczej negatywny PR. Analizując jednak najnowszą literaturę i opinie specjalistów- niesłusznie. Skutki uboczne leków to fakt. Nie ma środków, które są całkowicie bezpieczne i obojętne dla organizmu. Jednak korzyści z przyjmowania leków często znacząco przewyższają ryzyko związane terapią.

Artykuł ma na celu przedstawienie zalet i wad środków farmakologicznych. Nie zachęca do samodzielnego ich przyjmowania, ma pełnić rolę edukacyjną. Po zapoznaniu się z jego treścią czytelnicy powinni orientować się w korzyściach płynących z terapii oraz potencjalnych zagrożeń jakie stwarza. Łatwiej będzie im prowadzić rozmowy z lekarzem, które w leczeniu AZS ma ogromne znaczenie. Odpowiedni wywiad zebrany przez medyka zwiększa szanse na trafne postawienie diagnozy i lepiej dobrane metody leczenia. Znając właściwości leków łatwiej jest obserwować zachodzące zmiany zarówno te pozytywne jaki i negatywne.

Zapraszamy do apteki.

Glikokortykosteroidy (GKS).

To od nich rozpoczyna się większość terapii. Są lekiem pierwszego rzutu, który powinien szybko stłumić zaostrzenie AZS. Mają postać kremów lub maści o różnym stężeniu substancji czynnej. Zastosowanie ich przynosi  szybką poprawę. Wadą GKS jest krótki okres bezpiecznego stosowania. Dłuższe niż to zalecane przez lekarza prowadzącego czy wymienione w ulotce może wiązać się z pojawieniem się skutków ubocznych. Do najczęściej występujących  możemy zaliczyć  ścieńczenie skóry,  rozstępy oraz hipertrichozę wywołaną zaburzeniami gospodarki hormonalnej. W AZS, podobnie jak w leczeniu łuszczycy może pojawić się tzw. “efekt z odbicia” czyli zaostrzenie objawów po odstawieniu leku. Krótkie stosowanie GKS zgodnie z zaleceniami oraz robienie dłuższych przerw w ich stosowaniu powinno uchronić chorego przed działaniami niepożądanymi. Do pozytywnych wartości tej grupy leków poza skutecznością działania możemy  zaliczyć również cenę i dostępność.

Leki immunosupesyjne.

Obecnie największym zaufaniem lekarzy i chorych cieszą się te oparte na substancjach czynnych takich jak Takrolimus i Pimekrolimus. Co, to właściwie jest ta immunospupresja? Otóż definiując ją najprościej jak to możliwe, jest  to hamowanie procesu wytwarzania przeciwciał i komórek odpornościowych przez różne czynniki zwane immunosupresorami. W przypadku tych konkretnych substancji zadaniem ich jest hamowanie aktywacji limfocytów T oraz cytokin zapalnych. W pewnym sensie efekt ich działania jest podobny do GKS. Jednak są od nich znacznie bezpieczniejsze.  Dzięki temu mogą być stosowane dłużej. Przez kilka lat  podejrzewano je o działanie rakotwórcze.

W aktualnych badaniach, opisach i rekomendacjach przeważają głosy o braku ryzyka  zachorowań na nowotwory podczas ich stosowania. Stosuje się je najczęściej w miejscach wrażliwych takich jak okolice ust, pachwiny pachy czy skóra twarzy. Ich zaletą jest możliwość stosować w terapii małych dzieci. Leki immunosupresyjne wydawane są na receptę. Należy dopytać  lekarza o dokładny sposób dawkowania  oraz czas trwania terapii. Immunosupresory mają charakter maści lub kremów. Używa się ich miejscowo. Przy systematycznym stosowaniu,  znacznie redukują świąd. Idealnie sprawdzają się  w newralgicznych miejscach takich jak nadgarstki, kostki czy okolice pach.

Leki antyhistaminowe.

Bez nich ułożenie dziecka do snu w trakcie zaostrzenia AZS może być prawdziwym  wyzwaniem.  Występują w formie tabletek i syropów. Działają przeciwświądowo i przeciwzapalnie. Leki antyhistaminowe dzielą się na leki I i II generacji. Na fali są te II-ligiej generacji co nie oznacza, że leki I-ej generacji są fundamentalnie złe. Szczególnie popularne i bezpieczne  są te zawierające dimetynden. Dużą ich część możemy nabyć bez recepty.

Podczas  stosowania leków antyhistaminowych powinniśmy mieć świadomość, że zwiększanie zalecanej dawki nie będzie wpływało na większą redukcję świądu oraz nie przyniesie oczekiwanego efektu terapeutycznego. Postępując w ten sposób możemy jedynie zaszkodzić dziecku lub sobie. Niestety to błędne przekonanie panuje jeszcze  w wielu domach. Leki przeciwhistaminowe II generacji doskonale sprawdzają się jako element kompleksowej terapii opartej o szerokie spektrum leków oraz działań niefarmakologicznych. W trakcie stosowania leków przeciwhistaminowych mogą pojawić się takie działania niepożądane jak senność, zmęczenie, suchość w jamie ustnej. Są to jednak objawy rzadkie. Leki z tej grupy uważane są za względnie bezpieczne.

Fototerapia.

Naświetlanie chorobowo zmienionych miejsc  światłem UV daje szansę na  poprawę stanu zdrowia. Naświetleniom nie można poddawać dzieci poniżej 8 roku życia, a według niektórych źródeł dzieci poniżej 12 lat.  Niestety  dostępność do ośrodków zajmujących się fototerapią jest mocno ograniczona. Zabiegi powinny być wykonywane często i systematycznie. Duża odległość od specjalistycznego ośrodka może okazać się skuteczną barierą w dostępie do terapii. Naświetlanie  przeznaczone jest dla pacjentów o ciężkim przebiegu choroby, u których brak jest odpowiedzi na inne formy leczenia.

Leki immunosupresyjne odsłona druga. Tym razem leki działające ogólnoustrojowo.

Metotrexat.Jest to lek stosowany w medycynie od lat. Wykazuje dużą skuteczność w chorobach nowotworowych oraz w trakcie leczenia ogólnego łuszczycy i ŁZS. Generalnie jest dobrze tolerowany przez chorych. Niestety lista działań niepożądanych  w jego przypadku jest długa. W trakcie terapii szczególną uwagę należy zwrócić na transaminazy wątrobowe i przynajmniej raz w miesiącu oznaczyć ich poziom. W leczeniu AZS Metotrexat wykazuje średnią skuteczność. Efekty działania leku różnią się osobniczo. W niektórych przypadkach wykazują wysoką skuteczność  w redukcji objawów AZS.

Mykofenolat mofetilu. To koleiny lek immunosupresyjny. Wykazuje lepszą skuteczność niż MTX i jest od niego bezpieczniejszy. Przeznaczony jest również dla dzieci powyżej 2 roku życia. Zmniejsza liczbę limfocytów i monocytów w ognisku zapalnym, działa cytostatycznie na limfocyty T. Warto przeanalizować dokładnie ulotkę leku ponieważ lista przeciwwskazań i możliwych interakcji z innymi lekami jest spora.

Cyklosporyna A. To lek z bogatą historią, najbardziej zadłużył się w transplantologii gdzie odpowiadał za zmniejszenie liczby odrzutów. W AZS  wykorzystuje się jego oddziaływanie na wczesną fazę aktywacji limfocytów. Jego skuteczność jest udowodniona w terapii AZS. Niestety niekorzystnie wpływa na nerki. W trakcie terapii należy monitorować ciśnienie krwi oraz funkcjonowanie nerek i wątroby.

Środki ostrożności.

Leki immunosupresyjne stosowane doustnie wymagają nadzoru lekarza i ścisłej z nim współpracy. Powinniśmy zachować szczególną ostrożność podczas ich podawania. Warto obserwować  ich efekty i być wyczulonym na pojawienie się efektów ubocznych. To oczywista oczywistość, ale pamiętajmy, że leki trzymamy z dala od dzieci. Metotrexat działa toksycznie na wątrobę i przypadkowe spożycie leku w dużej dawce może ją trwale uszkodzić. Dzieci nie mogą przyjmować leków samodzielnie! Powinno się to odbywać pod nadzorem osób dorosłych, w szczególności ich dawkowanie. Leki immunosupresyjne dają dobre efekty leczenia i nie należy się ich obawiać. Trzeba mieć na uwadze fakt, że farmakoterapia z użyciem immunosupresorów to wyższy level . Wymaga większej uwagi i ostrożności niż w trakcie pozostałych terapii.

Glikokortykosteroidy raz jeszcze.

Gama  leków do podania doustnego jest spora.  To lekarz wybiera optymalne rozwiązanie. Ogólnoustrojowe działanie GKS wykazuje dużą skuteczność. Podobnie jak w przypadku maści i kremów terapia powinna być krótka. Maksymalny okres to 1-2 tygodnie.  Leczenie z użyciem glikokortykosteroidów zarezerwowane jest  dla pacjentów z ciężkim przebiegiem Atopowego Zapalenia Skóry. Podczas leczenia powinno dążyć  się do szybkiego zastąpienia ich lekami antyhistaminowymi. Pomagają podtrzymywać terapeutyczny efekt działania sterydów.

Nowe nadchodzi.

W niektórych źródłach znajdziemy wzmianki o takim leku jak Azatiopryna. Ma działanie immunopresyjne . Wykazuje dobrą skuteczność w chorobach autoimmunologicznych.  Podkreśla się również jej skuteczne działanie w leczeniu AZS.

Drugim lekiem pojawiającym się żródłach medycznych jest  Leflunomid. Ma on właściwości immunomodulujące i immunosupresyjne i tak jak większość tego typu leków działa  przeciwzapalnie oraz oddziałuje na limfocyty typu T. Zarówno Leflunomid jak i Azatiopryna przyjmowane są doustnie. Tak jak w przypadku większości leków ogólnoustrojowych lista możliwych powikłań oraz interakcji z innymi medykamentami jest obszerna i nie zachwyca. Warto jednak czytać nowinki dotyczące badań i wyprowadzanych z nich wniosków. Daje to szerszy obraz oceny skuteczności tych  leków w leczeniu AZS.

Leki biologiczne.

Stanowią niezwykle obszerny temat. Terapie z ich udziałem mają w przeważającej części charakter szpitalny i odbywają się pod ścisłym nadzorem lekarzy. Coraz więcej przesłanek wskazuje na to, żebędą lekami przyszłości w leczeniu AZS oraz innych chorób dermatologicznych. Najbardziej obiecująco w leczeniu AZS prezentuje się na chwilę obecną dupilumab, blokujący receptor dla IL-4. Jego skuteczność oceniana jest obecnie w badaniach II fazy. Profil bezpieczeństwa dupilumabu ocenia się wyżej w porównaniu z konwencjonalnymi lekami immunosupresyjnymi, takimi jak CsA lub MTX co napawa optymizmem i budzi nadzieje.

Antybiotyki

W nadkażeniach skóry, nie da się ich uniknąć. Z reguły mają charakter maści. Przeznaczone są do stosowania miejscowego. Nadkażona skóra i toczący się w niej stan zapalny mogą być źródłem świądu niezwiązanego z AZS. Warto reagować jak najszybciej widząc, dodatkowe, niezwiązane z AZS miejsca zapalne. Zaoszczędzimy sobie lub dziecku niepotrzebnych cierpień.

Mokre opatrunki

Opisywane były szerzej podczas niefarmakologicznych metod leczenia AZS. Modyfikacja polega na  stosowaniu maści z GKS na umytą skórę. Przyśpiesza to ustąpienie świądu i stanów zapalnych. Okres ich stosowania należy ograniczyć do minimum.

Reasumując.

Tytułem podsumowania chciałbym zwrócić uwagę na profilaktykę w leczeniu AZS. Często pomaga uniknąć ingerencji farmakologicznej w procesie leczenia. Brak staranności w jej realizacji jest jednym z głównych powodów niepowodzeń terapii. Jeżeli jednak pomimo skrupulatności naszych działań nie przynosi ona efektów, warto mieć na uwadze fakt, że inne formy terapii mogą przynieść pożądane efekty chociaż nie są wolne od wad. Celem terapii farmakologiczne i leczenia AZS jest nie tylko złagodzenie objawów choroby ale zatrzymanie tzw. “marszu alergicznego” czyli przekształcania się AZS w inne choroby takie jak chociażby astma.