Wyróżniony wpis

Choroby przewlekłe

Choroby przewlekłe cechuje destrukcyjny charakter.  Oddziałują na chorych nie tylko pod względem fizycznym. ale mają również bardzo negatywny wpływ na ich psychikę. Taki stan rzeczy sprawia, że jakość  życia osób nimi dotkniętych pozostawia wiele do życzenia.  Najgorsze, co w trakcie choroby można zrobić to poddać się losowi. Nie popełnijmy tego błędu. Przy odrobinie dobrej woli,  możemy odzyskać równowagę i pogodę ducha.  Bierność, zostawmy poza tym  tym  blogiem, na nim rządzą  aktywność, wiara w siebie i długie, pełne pasji życie.

Strona e-medyk.com powstała z myślą  o potrzebach osób chorych, które nie mogą doraźnie skorzystać  z porady lekarskiej lub innej osoby medycznej.  Stanowi  ona mapę postępowania w drodze do dobrostanu jakim jest zdrowie psychiczne i fizyczne. Wskazówki jak postępować w chorobach przewlekłych dotyczą tych najbardziej popularnych. Postępowanie zgodnie z nimi , daje szansę na wyleczenie, pozwala poznać mechanizmy choroby i skuteczne metody walki z nią. Warto pamiętać, że żadna strona internetowa nie zastąpi zaawansowanej diagnostyki i porady lekarskiej. Ma być impulsem do działania i powinna zachęcić Cię drogi czytelniku do  naprawy Twojego  zdrowia i zmiany nawyków . Czytaj cierpliwie, wertuj kolejne wpisy, a z pewnością wyciągniesz wnioski, które sprawią, że każdy kolejny dzień będzie pełen optymizmu i nadziei na lepsze jutro.

Skuteczne leczenie Atopowego Zapalenia Skóry. Optymalizacja metod terapii.

Jak postępować aby leczenie było skuteczne.

Terminem, który w medycynie zyskuje na popularności jest pojęcie “holizmu”. Co raz częściej słyszy się o holistycznym podejściu do leczenia. Holistycznym czyli  właściwie jakim?  Otóż takim, które zajmuje się całokształtem terapii i poświęca uwagę zarówno chorobie jak i pacjentowi.  Traktuje pacjenta jako całość i dąży do leczenia całego organizmu a nie jedynie  jednostki chorobowej. Medycyna holistyczna działa całościowo,  bierze pod uwagę wszystkie możliwe aspekty choroby i potrzeby pacjenta. Według najnowszych badań leczenie prowadzone w ten sposób  przynosi doskonałe wyniki. Próba wyprowadzenia pacjenta z choroby bez poznania jej patogenezy oraz bez uwzględnienia jego potrzeb nie ma większego sensu. Holistyczne leczenie skupia się  na przyczynie choroby, jej przebiegu, skutkach oraz na pacjencie i możliwościach podjęcia  przez niego skutecznej terapii. W tym kontekście ważnym aspektem leczenia są możliwości socjalne pacjentów, a w przypadku ich braku zapewnienie  im leczenia w przeznaczonych do tego ośrodkach.

Szczególnie w chorobach przewlekłych warto zadbać o to, aby leczyć się w sposób całościowy . Zamysłem tego artykułu jest wytyczenie drogi postępowania pacjenta cierpiącego na Atopowe Zapalenie Skóry.  Zawierać się w niej powinny porady dotyczące działania w trakcie  pojawienia się pierwszych objawów choroby aż po jej znaczną redukcję.  Ważne jest aby chory  w czasie tej drogi wykazał się troską o swój stan zdrowia i determinacją w poprawie jakości swojego życia.

Słów kilka o chorobie.

Źródłem Atopowego Zapalenia Skóry jest kontakt skóry z alergenem. Powoduje on stan zapalny. Mechanizm tego działania nie do końca został wyjaśniony. Przyjmuje się, że przyczyny AZS są wrodzone. Istotą choroby jest utrata funkcji ochronnej naskórka. Skutkiem tego jest niedostateczne nawodnienie skóry. W odpowiedzi na kontakt z alergenem następuje nadmierne wytworzenie przeciwciał IgE. Jest to nieprawidłowa, zbyt gwałtowna odpowiedź układu odpornościowego. Reakcja taka przekłada się na chorobowo zmieniony wygląd skóry i jej specyficzny obraz kliniczny. Nie istniej jedna grupa alergenów, która powoduję reakcję zapalną. Jej źródło mogą stanowić alergeny wziewne i pokarmowe. Udowodniono, że ilość zachorowań ma związek z rozwojem cywilizacyjnym (czynniki środowiskowe).

Pierwsze objawy Atopowego Zapalenia Skóry pojawiają się najczęściej u małych dzieci . Manifestują  się pojawieniem grudek, zaczerwienień, sączących się ranek i pęcherzyków. Na skutek utraty przez naskórek zdolności prawidłowego zatrzymywania wody pojawia się suchość skóry i nasila świąd. Stanowi on z reguły największym problemem chorych na AZS. Nieprawidłowe funkcjonowanie naskórka naraża chorego na większą ekspozycję na alergeny i ich drażniący charakter. Przebieg choroby jest osobniczy. Może manifestować się niewielkimi zmianami  ale może przybrać  formę erytrodermi czyli zająć całą skórę pacjenta. W chorobie obserwuje się fale zaostrzeń i remisji. Często zależy to od warunków środowiskowych, ekspozycji na alergeny i obciążenie sytuacjami stresowymi.

Ruszamy w bój.

W  leczeniu AZS zbyt mały nacisk kładzie się na znalezienie lekarza, który ma doświadczenie w leczeniu tej przewlekłej choroby. Jeżeli  podejrzewamy u siebie AZS nie idźmy na skróty. Szukajmy takiego, który specjalizuje się w leczeniu atopii. Teoretycznie będzie to każdy alergolog. Jednak tych “rozumiejących” chorobę oraz chorego jest mniej niż mogłoby się wydawać. W trakcie pojawienia się objawów nie zwlekajmy z poradą specjalisty. Z pewnością postawi trafną diagnozę. Sztuką jest  jednak prowadzenie długoterminowej terapii i leczenia a to dla części lekarzy może być wyzwaniem. Do tej sztuki nie potrzebujemy magii,  wystarczy doświadczony lekarz, a najlepiej duet lekarzy. Optymalną sytuacją jest ta, w której znajdujemy się pod opieka alergologa i dermatologa a w przypadku dzieci również pediatry. Będąc pod opieką takiego “zespołu” możemy liczyć na prawidłowe leczenie niefarmakologiczne, farmakologiczne oraz wsparcie psychologiczne

Jeżeli zostaniemy zdiagnozowani i lekarz rozpozna u nas AZS zachowajmy spokój. To choroba, która wymaga cierpliwości. Gwałtowne działanie, zmienianie terapii, lekarzy i koncepcji nie przyniesie oczekiwanych efektów.  Jej leczenie opiera się na cierpliwości, systematyczności i obserwacji. Terapię warto rozpocząć od znalezienia specjalisty, który cieszy się dobra opinią. Niekoniecznie tą w Internecie. Warto popytać w miejscu pracy, wśród znajomych i rodziny. To przynosi efekty . Dobry lekarz to taki, który zwróci uwagę na niuanse naszej choroby. To one często decydują o właściwym doborze leczenia. Szukajmy lekarza, który słucha . Taki, który ma gotową  diagnozę i metodę leczenia zanim jeszcze otworzymy usta zmarnuje nasz czas.

Powinniśmy być jednak sprawiedliwi.  Nie tylko wymagajmy od służby zdrowia ale również  od siebie. Pamiętajmy, że wizyta z dzieckiem powinna odbyć się wraz z dwójką dorosłych. Po badaniu fizykalnym dziecka jeden z rodziców, powinien opuścić gabinet z pociechą , tak aby lekarz mógł spokojnie zebrać wywiad i w jasny sposób zaordynować leczenie. Biegające i krzyczące dziecko w gabinecie znacznie utrudnia komunikację i koncentrację. Na pytania lekarza odpowiadajmy konkretnie i wyczerpująco. Opowieści o pracy, rodzinie czy ostatnich wakacjach jedynie “rozwadnia” obraz choroby. Przygotujmy się do rozmowy. Możemy wypisać sobie wcześniej ramy czasowe w jakich pojawiły się objawy niepokojące oraz z jaką częstotliwością się nasilają. Zróbmy listę tych najbardziej nas niepokojących. Mogą być to np. świąd, zmiany skórne w zgięciach kończyn, problemy ze snem, zapalenie spojówek, zasinienia pod oczami czy całkowity brak tolerancji dla materiałów z wełny. Odnajdywanie symptomów choroby w czeluściach pamięci i dokładanie kolejnych co kilka minut w trakcie wizyty nie pomaga w zebraniu wywiadu.

Prawda

Mówmy prawdę. Nawet jeżeli stawia nas w niekorzystnym świetle jako rodziców czy pacjentów. Zatajanie istotnych informacji jest nielogiczne, karygodne i zwyczajnie śmieszne. Może mieć  bardzo negatywne skutki. Warto o tym pamiętać.

Pytania

Jeżeli coś jest niezrozumiałe nie bójmy się pytać. Lekarz z wieloletnią praktyka słyszał już wszystko. Nie skompromitujemy się. Pytajmy szczególnie wtedy gdy  dawkowania leków nie do końca jest dla nas jasne. Pamiętajmy aby ustalić kolejny termin wizyty. Dowiedzmy się co może nas niepokoić w trakcie leczenia i kiedy bezwzględnie powinniśmy zgłosić się do lekarza.

Psychika.

Pamiętajmy, że ok 40% procent dzieci wyrasta z AZS. Choroba często się cofa a jej objawy przyjmują łagodniejszą postać. Niech nasza szklanka będzie do połowy pełna. To niezwykle istotne. Nasze pozytywne nastawienie pomoże nam lepiej  znosić niedogodności wywołane przez chorobę.

Zalecenia.

Stosujmy się do nich. Jeżeli lekarz zalecił kosmetyki o ph5,5 to używajmy właśnie takich. Nie skracajmy i nie wydłużajmy terapii sterydami. Nie modyfikujmy leczenia wg. własnego uznania. Bądźmy czujni , jeżeli coś nas niepokoi skonsultujmy to z lekarzem prowadzącym. Nie leczmy się u kilku lekarzy tej samej specjalizacji jednocześnie. Rady osób niemedycznych najprawdopodobniej są życzliwe i płyną z serca jednak nie zawsze przynoszą efekt terapeutyczny. Nie używajmy niesprawdzonych środków i suplementów znalezionych na aukcjach czy pochodzących z niepewnych źródeł. Przestrzegajmy diety jeżeli zaleci ją nam lekarz. Dokształcajmy się, ułatwi nam to konsultacje lekarskie. Warto rozejrzeć się za szkołą atopii. Jest ich niewiele jednak doskonale edukują i pomagają radzić sobie w ciężkich i średnich stanach. Internet to nie wyrocznia. Często opisuje wyssane z palca teorie nie mające oparcia w faktach. Miejmy dystans do domowych sposobów terapii i cudownych metodach leczenia. Gdyby działały nikt nie czytał by teraz tego wpisu.

Diagnozujmy się.  Jeżeli lekarz zalecił nam wykonanie morfologii lub panelu alergicznego to go zróbmy. Myślenie życzeniowe nie ma właściwości leczniczych.  To , przekonanie , że wiemy lepiej niż lekarz jest w zdecydowanej większości przypadków iluzją.

Never Ending Story

Zachowajmy czujność. Jeżeli nawet objawy choroby ustąpią my nie odpuszczajmy. Dbajmy o skórę, używajmy emolientów i kosmetyków do jej pielęgnacji. Prewencja pozwoli utrzymać ją w dobrej kondycji przez długi czas.  Pozostałe metody leczenia  powinny pozostać w gestii lekarza.  On decyduje o kontynuacji bądź jego zakończeniu.

Różnicujmy.

Pamiętajmy, że choroby bywają podstępne. Nie każde swędzenie to AZS. Musimy różnicować objawy choroby oraz mieć na uwadze fakt, że mogą się na siebie nakładać. Pomylenie nawrotu AZS z łuszczycą, grzybicą, świerzbem czy łojotokowym zapaleniem skóry może wydłużyć czas leczenia i spowodować komplikacje tego procesu.

Unikajmy.

Stres nasila świąd i objawy choroby. Nie da się go całkowicie wyeliminować jednak starajmy się dbać o naszą higienę psychiczną. Zmiany temperatury  i wilgotności otoczenia również mogą wywołać zaostrzenia objawów. Przewidujmy więc i unikajmy miejsc potencjalnie niekorzystnych dla naszego zdrowia. Zakażenia skóry leczmy jak najszybciej. Szczególnie niebezpieczne są zakażenia gronkowcem. Jeżeli zajdzie potrzeba nie wahajmy się użyć maści z antybiotykiem, jeżeli zaleci nam ją lekarz.

Na koniec.

Choć może wydawać się to nierealne do wykonania to próbujmy zamienić drapanie na uciskanie czy dotykanie swędzących miejsc. Część chorych twierdzi, że to  pomaga. Dzięki temu zachowują skórę w dobrej kondycji.  Bądźmy pozytywnie nastawieni do życia i otoczenia. Szukajmy nowych zainteresowań oraz miejsc i rzeczy które nas cieszą. Skutecznie odwrócą uwagę od naszych dolegliwości. Bądźmy otwarci na innych, często wparcie, które otrzymamy może nadejść z najmniej spodziewanej strony.

Farmakologiczne metody leczenia Atopowego Zapalenia Skóry.

AZS to choroba przewlekła. Jej proces leczenia jest trudny i długotrwały. Mimo ogromnego rozwoju  medycyny nadal stanowi wyzwanie terapeutyczne dla ekspertów. Uciążliwe objawy, które jej towarzyszą znacząco pogarszają jakość życia osób nią dotkniętych. Złość, bezsilność, rozdrażnienie, trudności w koncentracji czy zaburzenia snu wywołane silnym świądem, to zaledwie krótki opis tego co czują pacjenci z umiarkowaną i ciężką postacią choroby. Co robić w takiej sytuacji?

Światełko w tunelu – FARMAKOLOGIA

Intensyfikacji terapii AZS opartej o farmację nie powinno się odwlekać. Jeżeli stan choroby znacząco obniża jakość życia, to w oparciu o zalecenia lekarza i pod jego nadzorem warto sięgnąć po leki. O farmakoterapii  w AZS narosło wiele mitów. Ma ona  raczej negatywny PR. Analizując jednak najnowszą literaturę i opinie specjalistów- niesłusznie. Skutki uboczne leków to fakt. Nie ma środków, które są całkowicie bezpieczne i obojętne dla organizmu. Jednak korzyści z przyjmowania leków często znacząco przewyższają ryzyko związane terapią.

Artykuł ma na celu przedstawienie zalet i wad środków farmakologicznych. Nie zachęca do samodzielnego ich przyjmowania, ma pełnić rolę edukacyjną. Po zapoznaniu się z jego treścią czytelnicy powinni orientować się w korzyściach płynących z terapii oraz potencjalnych zagrożeń jakie stwarza. Łatwiej będzie im prowadzić rozmowy z lekarzem, które w leczeniu AZS ma ogromne znaczenie. Odpowiedni wywiad zebrany przez medyka zwiększa szanse na trafne postawienie diagnozy i lepiej dobrane metody leczenia. Znając właściwości leków łatwiej jest obserwować zachodzące zmiany zarówno te pozytywne jaki i negatywne.

Zapraszamy do apteki.

Glikokortykosteroidy (GKS).

To od nich rozpoczyna się większość terapii. Są lekiem pierwszego rzutu, który powinien szybko stłumić zaostrzenie AZS. Mają postać kremów lub maści o różnym stężeniu substancji czynnej. Zastosowanie ich przynosi  szybką poprawę. Wadą GKS jest krótki okres bezpiecznego stosowania. Dłuższe niż to zalecane przez lekarza prowadzącego czy wymienione w ulotce może wiązać się z pojawieniem się skutków ubocznych. Do najczęściej występujących  możemy zaliczyć  ścieńczenie skóry,  rozstępy oraz hipertrichozę wywołaną zaburzeniami gospodarki hormonalnej. W AZS, podobnie jak w leczeniu łuszczycy może pojawić się tzw. “efekt z odbicia” czyli zaostrzenie objawów po odstawieniu leku. Krótkie stosowanie GKS zgodnie z zaleceniami oraz robienie dłuższych przerw w ich stosowaniu powinno uchronić chorego przed działaniami niepożądanymi. Do pozytywnych wartości tej grupy leków poza skutecznością działania możemy  zaliczyć również cenę i dostępność.

Leki immunosupesyjne.

Obecnie największym zaufaniem lekarzy i chorych cieszą się te oparte na substancjach czynnych takich jak Takrolimus i Pimekrolimus. Co, to właściwie jest ta immunospupresja? Otóż definiując ją najprościej jak to możliwe, jest  to hamowanie procesu wytwarzania przeciwciał i komórek odpornościowych przez różne czynniki zwane immunosupresorami. W przypadku tych konkretnych substancji zadaniem ich jest hamowanie aktywacji limfocytów T oraz cytokin zapalnych. W pewnym sensie efekt ich działania jest podobny do GKS. Jednak są od nich znacznie bezpieczniejsze.  Dzięki temu mogą być stosowane dłużej. Przez kilka lat  podejrzewano je o działanie rakotwórcze.

W aktualnych badaniach, opisach i rekomendacjach przeważają głosy o braku ryzyka  zachorowań na nowotwory podczas ich stosowania. Stosuje się je najczęściej w miejscach wrażliwych takich jak okolice ust, pachwiny pachy czy skóra twarzy. Ich zaletą jest możliwość stosować w terapii małych dzieci. Leki immunosupresyjne wydawane są na receptę. Należy dopytać  lekarza o dokładny sposób dawkowania  oraz czas trwania terapii. Immunosupresory mają charakter maści lub kremów. Używa się ich miejscowo. Przy systematycznym stosowaniu,  znacznie redukują świąd. Idealnie sprawdzają się  w newralgicznych miejscach takich jak nadgarstki, kostki czy okolice pach.

Leki antyhistaminowe.

Bez nich ułożenie dziecka do snu w trakcie zaostrzenia AZS może być prawdziwym  wyzwaniem.  Występują w formie tabletek i syropów. Działają przeciwświądowo i przeciwzapalnie. Leki antyhistaminowe dzielą się na leki I i II generacji. Na fali są te II-ligiej generacji co nie oznacza, że leki I-ej generacji są fundamentalnie złe. Szczególnie popularne i bezpieczne  są te zawierające dimetynden. Dużą ich część możemy nabyć bez recepty.

Podczas  stosowania leków antyhistaminowych powinniśmy mieć świadomość, że zwiększanie zalecanej dawki nie będzie wpływało na większą redukcję świądu oraz nie przyniesie oczekiwanego efektu terapeutycznego. Postępując w ten sposób możemy jedynie zaszkodzić dziecku lub sobie. Niestety to błędne przekonanie panuje jeszcze  w wielu domach. Leki przeciwhistaminowe II generacji doskonale sprawdzają się jako element kompleksowej terapii opartej o szerokie spektrum leków oraz działań niefarmakologicznych. W trakcie stosowania leków przeciwhistaminowych mogą pojawić się takie działania niepożądane jak senność, zmęczenie, suchość w jamie ustnej. Są to jednak objawy rzadkie. Leki z tej grupy uważane są za względnie bezpieczne.

Fototerapia.

Naświetlanie chorobowo zmienionych miejsc  światłem UV daje szansę na  poprawę stanu zdrowia. Naświetleniom nie można poddawać dzieci poniżej 8 roku życia, a według niektórych źródeł dzieci poniżej 12 lat.  Niestety  dostępność do ośrodków zajmujących się fototerapią jest mocno ograniczona. Zabiegi powinny być wykonywane często i systematycznie. Duża odległość od specjalistycznego ośrodka może okazać się skuteczną barierą w dostępie do terapii. Naświetlanie  przeznaczone jest dla pacjentów o ciężkim przebiegu choroby, u których brak jest odpowiedzi na inne formy leczenia.

Leki immunosupresyjne odsłona druga. Tym razem leki działające ogólnoustrojowo.

Metotrexat.Jest to lek stosowany w medycynie od lat. Wykazuje dużą skuteczność w chorobach nowotworowych oraz w trakcie leczenia ogólnego łuszczycy i ŁZS. Generalnie jest dobrze tolerowany przez chorych. Niestety lista działań niepożądanych  w jego przypadku jest długa. W trakcie terapii szczególną uwagę należy zwrócić na transaminazy wątrobowe i przynajmniej raz w miesiącu oznaczyć ich poziom. W leczeniu AZS Metotrexat wykazuje średnią skuteczność. Efekty działania leku różnią się osobniczo. W niektórych przypadkach wykazują wysoką skuteczność  w redukcji objawów AZS.

Mykofenolat mofetilu. To koleiny lek immunosupresyjny. Wykazuje lepszą skuteczność niż MTX i jest od niego bezpieczniejszy. Przeznaczony jest również dla dzieci powyżej 2 roku życia. Zmniejsza liczbę limfocytów i monocytów w ognisku zapalnym, działa cytostatycznie na limfocyty T. Warto przeanalizować dokładnie ulotkę leku ponieważ lista przeciwwskazań i możliwych interakcji z innymi lekami jest spora.

Cyklosporyna A. To lek z bogatą historią, najbardziej zadłużył się w transplantologii gdzie odpowiadał za zmniejszenie liczby odrzutów. W AZS  wykorzystuje się jego oddziaływanie na wczesną fazę aktywacji limfocytów. Jego skuteczność jest udowodniona w terapii AZS. Niestety niekorzystnie wpływa na nerki. W trakcie terapii należy monitorować ciśnienie krwi oraz funkcjonowanie nerek i wątroby.

Środki ostrożności.

Leki immunosupresyjne stosowane doustnie wymagają nadzoru lekarza i ścisłej z nim współpracy. Powinniśmy zachować szczególną ostrożność podczas ich podawania. Warto obserwować  ich efekty i być wyczulonym na pojawienie się efektów ubocznych. To oczywista oczywistość, ale pamiętajmy, że leki trzymamy z dala od dzieci. Metotrexat działa toksycznie na wątrobę i przypadkowe spożycie leku w dużej dawce może ją trwale uszkodzić. Dzieci nie mogą przyjmować leków samodzielnie! Powinno się to odbywać pod nadzorem osób dorosłych, w szczególności ich dawkowanie. Leki immunosupresyjne dają dobre efekty leczenia i nie należy się ich obawiać. Trzeba mieć na uwadze fakt, że farmakoterapia z użyciem immunosupresorów to wyższy level . Wymaga większej uwagi i ostrożności niż w trakcie pozostałych terapii.

Glikokortykosteroidy raz jeszcze.

Gama  leków do podania doustnego jest spora.  To lekarz wybiera optymalne rozwiązanie. Ogólnoustrojowe działanie GKS wykazuje dużą skuteczność. Podobnie jak w przypadku maści i kremów terapia powinna być krótka. Maksymalny okres to 1-2 tygodnie.  Leczenie z użyciem glikokortykosteroidów zarezerwowane jest  dla pacjentów z ciężkim przebiegiem Atopowego Zapalenia Skóry. Podczas leczenia powinno dążyć  się do szybkiego zastąpienia ich lekami antyhistaminowymi. Pomagają podtrzymywać terapeutyczny efekt działania sterydów.

Nowe nadchodzi.

W niektórych źródłach znajdziemy wzmianki o takim leku jak Azatiopryna. Ma działanie immunopresyjne . Wykazuje dobrą skuteczność w chorobach autoimmunologicznych.  Podkreśla się również jej skuteczne działanie w leczeniu AZS.

Drugim lekiem pojawiającym się żródłach medycznych jest  Leflunomid. Ma on właściwości immunomodulujące i immunosupresyjne i tak jak większość tego typu leków działa  przeciwzapalnie oraz oddziałuje na limfocyty typu T. Zarówno Leflunomid jak i Azatiopryna przyjmowane są doustnie. Tak jak w przypadku większości leków ogólnoustrojowych lista możliwych powikłań oraz interakcji z innymi medykamentami jest obszerna i nie zachwyca. Warto jednak czytać nowinki dotyczące badań i wyprowadzanych z nich wniosków. Daje to szerszy obraz oceny skuteczności tych  leków w leczeniu AZS.

Leki biologiczne.

Stanowią niezwykle obszerny temat. Terapie z ich udziałem mają w przeważającej części charakter szpitalny i odbywają się pod ścisłym nadzorem lekarzy. Coraz więcej przesłanek wskazuje na to, żebędą lekami przyszłości w leczeniu AZS oraz innych chorób dermatologicznych. Najbardziej obiecująco w leczeniu AZS prezentuje się na chwilę obecną dupilumab, blokujący receptor dla IL-4. Jego skuteczność oceniana jest obecnie w badaniach II fazy. Profil bezpieczeństwa dupilumabu ocenia się wyżej w porównaniu z konwencjonalnymi lekami immunosupresyjnymi, takimi jak CsA lub MTX co napawa optymizmem i budzi nadzieje.

Antybiotyki

W nadkażeniach skóry, nie da się ich uniknąć. Z reguły mają charakter maści. Przeznaczone są do stosowania miejscowego. Nadkażona skóra i toczący się w niej stan zapalny mogą być źródłem świądu niezwiązanego z AZS. Warto reagować jak najszybciej widząc, dodatkowe, niezwiązane z AZS miejsca zapalne. Zaoszczędzimy sobie lub dziecku niepotrzebnych cierpień.

Mokre opatrunki

Opisywane były szerzej podczas niefarmakologicznych metod leczenia AZS. Modyfikacja polega na  stosowaniu maści z GKS na umytą skórę. Przyśpiesza to ustąpienie świądu i stanów zapalnych. Okres ich stosowania należy ograniczyć do minimum.

Reasumując.

Tytułem podsumowania chciałbym zwrócić uwagę na profilaktykę w leczeniu AZS. Często pomaga uniknąć ingerencji farmakologicznej w procesie leczenia. Brak staranności w jej realizacji jest jednym z głównych powodów niepowodzeń terapii. Jeżeli jednak pomimo skrupulatności naszych działań nie przynosi ona efektów, warto mieć na uwadze fakt, że inne formy terapii mogą przynieść pożądane efekty chociaż nie są wolne od wad. Celem terapii farmakologiczne i leczenia AZS jest nie tylko złagodzenie objawów choroby ale zatrzymanie tzw. “marszu alergicznego” czyli przekształcania się AZS w inne choroby takie jak chociażby astma.

Niefarmakologiczne metody leczenia AZS.

Skóra w tarapatach.

Skoro czytasz ten wpis, to z dużą dozą prawdopodobieństwa jesteś zaniepokojoną mamą lub tatą małego dziecka. Najprawdopodobniej zaobserwowaliście u malucha zmiany skórne oraz nadmierny świąd, który nie daje maluchowi normalne funkcjonować. Jeżeli nie obserwujecie przy tym ustępowania objawów pomimo upływu czasu, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że dziecko cierpi na Atopowe Zapalenie  Skóry zwane potocznie AZS.  

Co dalej?

Niestety AZS to choroba przewlekła. Już na początku chciałbym podkreślić, że na chwilę obecną nie ma złotego środka, który niczym czarodziejska różdżka sprawi, że problem zniknie. Doprecyzowując, zaryzykuję twierdzenie, że to dopiero początek długiej drogi do poprawy jakości życia dziecka i waszej. TAK! TAK, również waszej drodzy rodzice. Na AZS nie choruje się w samotności. Choruje cała rodzina. Musi ona doskonale funkcjonować jeżeli chce skutecznie opanować chorobę. Na co należy nastawić się w pierwszej fazie choroby? Na wiele nieprzyjemnych rzeczy. Niewątpliwie zmienią się wasze nawyki żywieniowe, być może przyjdzie wam rozstać się z domowymi zwierzakami. Portfel uszczupli się po każdej wizycie w drogerii i aptece. To, co wydacie na emolienty i różnego rodzaju maści znacznie odchudzi domowy budżet…

Nie taki diabeł straszny…

Naturalnie natężenie objawów i przebieg choroby są bardzo zróżnicowane. Nie każdy chory będzie wymagał dużych nakładów pracy i poświęcenia ze strony rodziny w łagodzeniu jej objawów. Ja jednak chciałbym skupić się na tych przypadkach, w których choroba ma charakter ciężki i przewlekły, gdzie ogniska zapalne są duże, występują w sposób natarczywy a remisje pojawiają się rzadko. Z pewnością taki przebieg choroby potrafi zdestabilizować życie wszystkich członków rodziny.  Wiem, że to co piszę nie napawa optymizmem jednak przy odrobinie zaangażowania i chęci da się opanować sytuację…

Zacznijmy od początku.

Czym właściwie jest Atopowe Zapalenie Skóry?  Ujmując to najprościej jak się da, jest to stan zapalny skóry. Największy problem z nim związany to intensywny świąd. Badania wskazują, że AZS wywołują czynniki genetyczne, środowiskowe i immunologiczne. Najczęściej jest to ich kombinacja, co utrudnia proces leczenia. AZS charakteryzuje się upośledzeniem funkcjonowania naskórka na skutek uszkodzenia jego struktury oraz  przestawieniem układu immunologicznego chorego w kierunku reakcji alergicznych w sposób wykraczający poza ogólnie przyjętą  normę . Jednak nie chciałbym skupiać się w tym artykule na tym czym jest atopia i AZS. Niewiele to wniesie do poprawy stanu zdrowia chorych. Naturalnie, prawdą jest, że aby skutecznie radzić sobie ze skutkami choroby należy znać jej przyczynę, przebieg i możliwe powikłania. Poświęcę temu zagadnieniu oddzielny rozdział. Tym razem chciałbym się skupić na niefarmakologicznych sposobach leczenia i łagodzenia objawów Atopowego Zapalenia Skóry. Zanim przejdziemy dalej chciałbym wspomnieć jeszcze  o tym kto najczęściej zapada na tą jednostkę chorobową.  Otóż,  statystyki są bardzoniekorzystne dla dzieci. Choroba dotyka aż 5-20% populacji najmłodszych pacjentów. U dorosłych najczęściej przybiera postać astmy i chorób układu oddechowego. Objawy AZS są specyficzne dla różnych przedziałów wiekowych. Główną przyczyną AZS u niemowląt i małych dzieci jest nietolerancja białka mleka krowiego oraz jajka kurzego.

Objawy i leczenie zapalenia.

Najbardziej dokuczliwym objawem AZS jest silny świąd. Nie tylko powoduje dyskomfort ale pogarsza i tak już zły stan skóry chorego. Drapanie powoduje wtórne uszkodzenie naskórka, jego stany zapalne i nadkażenia. W opisach tego zjawiska można spotkać się z pojęciem „błędnego koła”. Leczenie AZS ma na celu ograniczenie świądu i związanych z nim powikłań. Zmiany skórne w AZS, szczególnie u małych dzieci przybierają postać zmian o charakterze rumieniowym, grudkowym i wysiękowym. Skóra staje się sucha, łuszczy się i ulega popękaniu. Powoduje to swędzenie, które nasila się w godzinach nocnych. Zaostrzenia świądu powodują również płacz i stres. Atopowe Zapalenie Skóry rozpoznaje lekarz i on powinien być zaangażowany w proces leczenia.

Niefarmakologiczne metody leczenia.

Wymienione  poniżej metody powinny pozytywnie wpływać na samopoczucie chorych oraz zmniejszać dyskomfort towarzyszący chorobie.  Należy jednak mieć na uwadze fakt, że każdy może odbierać daną metodę w sposób indywidualny . To, co sprawdza się u jednych niekoniecznie przyniesie ulgę dla innych. Jednak całościowe podejście do niefarmakologicznej terapii  w szczególności aktywne poszukiwanie środków dających ukojenie poprawi komfort życia chorych i ich otocznia.

Do podstawowych metod niefarmakologicznych możemy zaliczyć:

Usunięcie znanych nam czynników alergii.

Warto rozważyć usunięcie także tych, które podejrzewamy o szkodliwy wpływ na przebieg choroby (przynajmniej na pewien okres czasu). Zaliczyć do nich możemy eliminację zwierząt domowych, roztoczy, kurzu. Zaleca się wprowadzenie diety eliminacyjnej i obserwację reakcji organizmu dziecka na kolejne grupy pokarmów. Wprowadzenie do użytku hipoalergicznych kosmetyków jest również dobrym pomysłem. Powiązanie zmian skórnych z danym alergenem może znacząco wpłynąć na poprawę stanu zdrowia naszego atopika. Dieta jest niezwykle ważnym aspektem choroby dlatego należy poświecić jej szczególnie dużo uwagi.

Emolienty i jeszcze raz emolienty!

Służą naprawie płaszcza lipidowego. Ich używanie w pewnym stopniu przejmuje funkcje skóry odpowiedzialne za zatrzymywanie wody. Ich regularne stosowanie poprawia nawilżenie skóry i utrzymuje wodę w jej głębszych warstwach. Należy używać ich często i regularnie. Błędem jest czekanie, aż stan skóry ulegnie pogorszeniu. Należy działać prewencyjnie by nie doprowadzić do zaostrzeń. Część emolientów może powodować pieczenie. Należy obserwować reakcje dziecka i stosować te, które dają najlepsze rezultaty oraz nie wywołują dyskomfortu. W trakcie ich używania, nie próbujmy oszczędzać na ilości. Wsmarowujmy solidne dawki w sposób systematyczny. Pamiętajmy, że małe dzieci są niezwykle ruchliwe i aktywne. Z całą pewnością, część emolientów zostanie wytarta o ubrania i meble, sporo zostanie zdrapane a tylko część spełni swoją funkcję. Oszczędzaniu mówimy stanowcze NIE.

Mycie.

Nie powinno być długie. Preferowany jest prysznic i letnia woda. Kąpiele wysuszają skórę, a te nazbyt ciepłe nasilają świąd. Do mycia należy używać kosmetyków przeznaczonych dla chorych na AZS. Warto zadbać o to, by stosowane kosmetyki utrzymywały odpowiednie pH. Dzieci po wyjęciu z wody otulamy ręcznikiem. Nie pocieramy nim skóry. Dziecko może, o ile w domu jest ciepło “doschnąć” po okryciu ręcznikiem. Często wystarczy to, by odprowadzić nadmiar wody.

Paznokcie

U małych dzieci i niemowląt należy przycinać je systematycznie i krótko. Drapanie krótkimi paznokciami powoduje mniej uszkodzeń i powikłań. Brzmi jak banał, ale jest często pomijane. Fatalny stan skóry w postaci strupów, krwawień, pęknięć, przeczosów wywołane jest przez nieodpowiednią długość paznokci. W związku z tym nie warto się lenić i zadbać o ich idealny stan.

Aktywność fizyczna.

Jest ważnym aspektem leczenia. Może powodować przegrzewanie, jednak zachowanie dobrej kondycji powinno wpłynąć korzystnie na przebieg choroby. Nie powinno się unikać  basenu i gier zespołowych. Dzieci w trakcie ruchu i gier zespołowych są stymulowane przez dodatkowe bodźce, które są nadrzędne względem uczucia swędzenia. Przekłada się to na ich lepsze samopoczucie oraz lepszy sen. Dodatkowy wyrzut endorfin w trakcie ruchu również ma pozytywny wpływ na samopoczucie.

Odzież.

Powinna być lekka i przewiewna. Barwniki mogą być jednym z alergenów. Preferowane są zatem kolory białe i jasne. Dobre rezultaty przynosi zakładanie bielizny i odzieży z jedwabiu naturalnego. Jedwab jest tkaniną, która łatwo przepuszcza powietrze i jest niezwykle delikatna. Zmniejsza podrażnienia skóry i łagodzi objawy stanów zapalnych. Jedwab przejawia także działanie antybakteryjne. Po zakupie ubrań zaleca się obcinanie metek. Dla dzieci z AZS są one przyczyną podrażnień i dyskomfortu. Ten punk jest niezwykle ważny!!!. Zapomnijmy o sztucznych materiałach czy sweterkach z wełny.  Dopuszczalna jest bawełna dobrej jakości. Źle dobrana odzież, może być przyczyną cierpienia a tym samym złego samopoczucia dziecka.

Mokre opatrunki.

Medycynie znane są od dawna. Jednak przy łagodzeniu ciężkich objawów AZS stanowią stosunkowo nową metodę. Wykazują wysoką skuteczność w redukcji świądu. Przyspieszają proces gojenia i regeneracji skóry. Metoda mokrego opatrunku polega na nakładaniu na skórę pokrytą warstwą emolientu wilgotnego opatrunku. Używa się do tego najczęściej bandaży. Praktyczniejsze są jednak gotowe opatrunki w formie rękawa. Sposób ten, chociaż skuteczny nie powinien trwać dłużej niż kilka dni. Mokre środowisko sprzyja rozwojowi grzybów i bakterii. Dzieci różnie reagują na mokrą odzież. Zakładanie opatrunków może być niezwykle trudne. Wymaga wprawy i ogromnej cierpliwości. Mimo to warto próbować ponieważ efekty są praktycznie natychmiastowe. Należy uzbroić się jednak w cierpliwość i nie stosować jakiejkolwiek agresji wobec dziecka, które opiera się temu zabiegowi. Jest nieprzyjemny i należy dołożyć starań aby dyskomfort dziecka załagodzić do minimum.

Chłód.

Dobrze mieć w lodówce kilka chłodnych kamieni o równej i gładkiej strukturze. Wolno się nagrzewają, co jest ważnym aspektem przy ich stosowaniu. Przykładanie chłodnych kamieni do swędzących miejsc hamuje swędzenie. Czasami wystarczy to, do odwrócenia uwagi dziecka na tyle, by przestało się drapać. Jest to metoda doraźna, która często pozwala przerwać błędne koło drapanie-swędzenie-drapanie.

Psycholog.

Wsparcie psychologiczne jest jak najbardziej zalecane i wskazane. Każdy inaczej reaguje na przebieg choroby. Niektórzy mogą być nią wyczerpani psychicznie i fizycznie. Odpowiednio prowadzona terapia poprawia samopoczucie i umożliwia funkcjonowanie w społeczeństwie.

Karmienie piersią.

Zaleca się wydłużyć okres laktacji u tych mam, których dzieci chorują na AZS. Warto jednak pamiętać o tym, że mleko matki może być również alergenem. Proces jedzenia, jest nadrzędny w stosunku do uczucia swędzenia. W związku z tym podczas posiłku dziecko “dostaje” chwilę wytchnienia. Często ułatwia ona zaśnięcie i umożliwia wyciszenie się malucha. Karmienie piersią daje dziecku poczucie bezpieczeństwa i komfortu.

Telefony, tablety, komputery.

Nie polecam ich małym dzieci poza pewnymi wyjątkami.  Są nim dzieci z aktywnym zaostrzeniem AZS. Jeżeli jest szansa, że z pomocą bajki czy gry na telefonie przerwiemy intensywne drapanie się dziecka, to raz na jakiś czas nie bójmy się dać dziecku telefonu. Bądźmy jednak bardzo ostrożni. Dzieci są niezwykle sprytne i mogą próbować drapaniem wymuszać na nas dostęp do multimediów. Myślę, że zdrowy rozsądek będzie tu najlepszym doradcą.

Atopowe Zapalenie Skóry jest chorobą przewlekłą i trudną w leczeniu. Jednak niefarmakologiczne metody nie są obciążone skutkami powikłań. Zaleca się ich stosowanie we wszystkich postaciach AZS. Jeżeli jednak zachodzi potrzeba leczenia farmakologicznego nie należy się wahać. W ciężkich stanach AZS korzyści płynące z działania leków przewyższają ryzyko ewentualnych powikłań.  W kolejnym wpisie omówimy metody farmakologiczne, ich wady i zalety oraz skuteczność.

Na koniec. Celem do jakiego wspólnie dążymy niech będzie zdjęcie poniżej. Kiedy będzie naprawdę ciężko zerknij na nie a z pewnością nabierzesz wiary w siebie i powodzenie swoich działań.

WAŻNE. Prezentowanych informacji o charakterze medycznym nie należy traktować jako wytycznych postępowania medycznego w stosunku do każdego pacjenta. O postępowaniu medycznym, w tym o zakresie i częstotliwości badań diagnostycznych i/lub procedur terapeutycznych decyduje lekarz indywidualnie, zgodnie ze wskazaniami medycznymi, które ustala po zapoznaniu się ze stanem pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję w porozumieniu z pacjentem. W przypadku chęci realizacji badań nieobjętych wskazaniami lekarskimi, pacjent ma możliwość ich odpłatnego wykonania.